Odpowiedzialność cywilna przewoźnika – na czym polega i co warto wiedzieć na jej temat?

Każdy z nas kiedyś wysyłał lub odbierał coś przy korzystaniu z usług przewoźnika, przede wszystkim drogowego. Zapewne nie zawsze jednak zastanawialiśmy się nad tym, za co tak właściwie jest on odpowiedzialny. Oczywistym wydawał nam się fakt, że musi on bezpiecznie dostarczyć nam zamówioną przez nas przesyłkę w stanie idealnym. Jak sytuacja ta wygląda pod kątem prawa? Czy rzeczywiście przewoźnik musi dołożyć wszelkich starań, by naszą przesyłkę dostarczyć w nienaruszonej formie?

Za co odpowiedzialny jest przewoźnik?

Odpowiedzialność cywilna przewoźnika - na czym polega i co warto wiedzieć na jej temat?W momencie przyjmowania od nas jakiejkolwiek paczki przewoźnik zawiera z nami umowę przewozu, zazwyczaj poprzez akceptację zlecenia przewozu (warto wiedzieć, że w jej momencie godzi się on na przyjęcie na siebie odpowiedzialności). Jego odpowiedzialność cywilna ustalana jest przez tak zwaną konwencję CMR w przypadku przewozów międzynarodowych, a Prawo Przewozowe – w przypadku tych na terenie naszego kraju.

Przewoźnik jest odpowiedzialny zarówno za towar, ale tylko od momentu jego przyjęcia od nadawcy i przekazania go odbiorcy, jak i za podwykonawców i wszystkie osoby biorące udział w całym procesie logistycznym (a zatem chociażby za kierowców, których najbardziej kojarzy odbiorca docelowy). 

Aby wywiązać się z umowy, przewoźnik musi zadbać między innymi o to, by:

  • zabezpieczyć towar na czas transportu, w tym nie tylko ulokować go w swoim aucie w taki sposób, aby nie doszło do jego uszkodzenia, ale też chociażby przewozić go w odpowiednich warunkach (na przykład chłodniczych, w przypadku produktów spożywczych), odpowiednio wyszczególnionych w umowie;
  • zadbać o bezpieczeństwo towaru podczas postoju i choć nie musi przy nim czuwać (choć nadzór jest czymś wymaganym, ale dalej nieregulowanym), bezpieczeństwo to może zapewnić chociażby postawienie pojazdu w zasięgu kamer;
  • właściwie przygotować towar do rozładunku, aby w jego trakcie nie uległ on jakiemukolwiek uszkodzeniu;
  • w odpowiedni sposób wydać towar wyłącznie osobom, które są – na bazie wyżej wspomnianej przez nas umowy – uprawnione do jego odbioru.

Odpowiedzialność cywilna przewoźnika bierze również pod uwagę jego jazdę zgodnie z zasadami ruchu drogowego.

OCP przewoźnika a jego ubezpieczenie

Patrząc na to wszystko z perspektywy przewoźnika, polisa ubezpieczeniowa OCP jest czymś niemal niezbędnym w jego działalności. Zabezpiecza ona bowiem przedsiębiorcę świadczącego usługi transportowe przed jego uchybieniami w zakresie ich realizacji, a przede wszystkim w dbaniu o bezpieczeństwo i nienaruszony stan towaru dostarczanego od nadawcy do odbiorcy. Jeżeli więc w czasie transportu ładunek zostanie uszkodzony czy utracony, to nie on, a zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność finansową, przyznając zleceniodawcy należyte odszkodowanie.

Ubezpieczenie OCP przewoźnika działa w analogiczny sposób do jakiegokolwiek innego – z tym, że bierze pod uwagę specyfikę tego, z czym jest związane. Zakres tegoż ubezpieczenia zależy przede wszystkim od tego, na jaki pakiet przewoźnik się zdecyduje. Podstawą w tym wszystkim jest suma gwarancyjna, którą przewoźnicy zazwyczaj podają swoim klientom, gdy ci zamawiają u nich usługi (zwykle kształtuje się ona na poziomie 5 tysięcy złotych – chyba, że mamy do czynienia z przewoźnikiem specjalizującym się w przewożeniu droższych produktów). Ubezpieczenie różni się też sposobem działania – opcją jest na przykład możliwość parkowania pojazdu z ładunkiem poza miejscami strzeżonymi (w podstawowym pakiecie nie jest ona udostępniana, a w razie postoju przewoźnik lub jego podwykonawca musi parkować na takowych) czy przewożenie ładunków międzynarodowo (nie każdy przewoźnik musi z tego korzystać, bo i nie każdy takie coś oferuje).

Warto wspomnieć, że ubezpieczenie nie zawsze pokrywa koszty związane z utratą lub uszkodzeniem danego towaru. Jeżeli na przykład zostały one spowodowane za sprawą siły wyższej, przewoźnik sam będzie musiał je pokryć. Ubezpieczyciel rzadko kiedy zapewnia też ochronę przewożonych dzieł sztuki oraz pieniędzy czy też w przypadku rozbojów. Większość z opcji ryzykownych tego typu znajduje się jednak w opcjach dodatkowych danej firmy ubezpieczeniowej, dodatkowo płatnych.

Na ten moment OCP jest w pełni dobrowolne, jednak posiadane przez większość szanowanych na rynku usługodawców. Z perspektywy klienta warto wiedzieć, że jego brak u konkretnej firmy nie zwalnia jej z odpowiedzialności prawnej za przewożony przez nią towar. Ubezpieczenie służy zatem samej firmie – my również bez niego jesteśmy chronieni.

Podsumowanie

Odpowiedzialność cywilna przewoźnika jest czymś, o czym warto wiedzieć jeszcze przed skorzystaniem z jego usług przewozowych i zawarciem z nim umowy, często sprowadzanym do wystosowania zlecenia na transport towarów. Jest też czymś, co chroni nas przed ewentualnymi uchybieniami z jego strony, a jemu podsuwa możliwość (choć w dzisiejszych czasach to już niemal konieczność) skorzystania z usług ubezpieczeniowych. Wiedza na temat tego wszystkiego jest istotna, bo pozwoli nam być świadomym usługobiorcą i wiedzieć, co prawnie nam się należy, a czego dopominać się po prostu nie powinniśmy.