Co to jest witamina B?

O konieczności przyjmowania odpowiednio dużych ilości witamin słyszymy od najmłodszych lat. Nie jest tajemnicą, że w witaminy bogate są głównie warzywa i owoce. Istnieje ich wiele grup i rodzajów. Jednymi z nich są witaminy z grupy B.

Co to są witaminy?

Witaminy to chemiczne związki organiczne, które są niezbędne do funkcjonowania organizmu. Spełniają one w naszym organizmie wiele niezbędnych funkcji. Jedną z nich jest umożliwienie działania enzymom, dla których stanowią tzw. grupę prostetyczną. Enzymy to białka, które przeprowadzają niemal wszystkie reakcje biochemiczne w komórkach naszego ciała. Witamina C jest na przykład grupą prostetyczną dla enzymu wytwarzającego kolagen.

Ludzki organizm musi przyjmować witaminy z pokarmem. Co prawda niektóre z ich powstają w naszym organizmie, ale w zbyt skąpych ilościach. W naszej skórze z 7-dehydrocholesterolu pod wpływem promieni UV światła słonecznego powstaje witamina D. Z kolei bakterie jelitowe syntetyzują witaminę K. Mimo to konieczne jest odpowiednie odżywianie, które zapewni nam prawidłowo wysoką dawkę tych związków.

Funkcje witamin B

W przypadku omawiania witamin B należy mieć na uwadze, że do tej grupy należy aż osiem witamin B. Witamina B1 (tiamina) została odkryta w 1911 roku z otrębów ryżowych. Tego niezwykłego czyny dokonał Polak Kazimierz Funk. Warto wiedzieć, że właśnie Kazimierz Funk jest ojcem nauki o witaminach na całym świecie (to on wprowadził nazwę „witamina”). Funkcje witaminy B1 są bardzo skomplikowane. Najprościej mówiąc, bierze ona udział w procesie oddychania komórkowego tlenowego. Jest to proces zachodzący w specjalnych organellach nazywanych mitochondriami i prowadzi do wytworzenia energii. Objawy ze strony hipowitaminozy (niedoboru) są bardzo poważne. Mówimy tutaj o zaburzeniu czynności ośrodkowego układu nerwowego, a także niewydolności krążenia. W przypadku awitaminozy (braku witaminy), może wystąpić choroba beri-beri.

W regulacji prawidłowego funkcjonowania błon śluzowych i nabłonka, witaminie A towarzyszy witamina B2, czyli ryboflawina. Dodatkowo obie te witaminy są odpowiedzialne za prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku i zapobiegnięciu wystąpienia tzw. kurzej ślepoty (ślepota zmierzchowa). Witamina B2 jest trudna do przedawkowania, ponieważ słabo rozpuszcza się w jelitach, a jej nadmiar jest łatwo usuwany wraz z moczem. Jej niedobór może prowadzić z kolei do łojotoku, światłowstrętu, a nawet zaburzeń oddychania.

Kolejna witamina z grupy B może być wytwarzana w organizmie człowieka. Jest to witamina B3, czyli niacyna (zwana także witaminą PP). Może ona powstawać z tryptofanu. Nie są to jednak ilości odpowiednio duże. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że tryptofan to aminokwas egzogenny, czyli taki, który sam również musi być przyjmowany z pożywieniem. Niacyna uczestniczy w erytropoezie, czyli wytwarzaniu krwinek czerwonych (erytrocytów) w szpiku kostnym. Dodatkowo reguluje poziom cholesterolu we krwi, a także utrzymuje dobrą kondycję włosów i skóry. Jej niedobór może prowadzić do choroby określanej jako pelagra.

O biotynie słyszał zapewne każdy. Jest ona szczególnie pożądana przed kobiety. Biotyna to witamina B7, która wpływa na właściwe funkcjonowanie skóry i włosów. Jej działanie jest jednak dużo szersze i obejmuje m.in. wspomaganie działania tarczycy, czy też udział w procesie krzepnięcia krwi. Jej niedobór może objawiać się wypadaniem włosów, a także wysypką. Nie stwierdzono natomiast szkodliwych skutków jej przedawkowania.

Dziewczynom i kobietom w wieku rozrodczym zaleca się przyjmowanie odpowiednio dużych ilości kwasu foliowego. Kwas foliowy to witamina B9. Ma ona niezwykle ważne znaczenie dla rozwijającego się płodu, a jej niedobór może być fatalny w skutkach dla rozwijającego się dziecka w okresie prenatalnym (rozszczep kręgosłupa). Witamina B9 jest wytwarza przez bakterie jelitowe, jednak w niedostatecznych ilościach. W wielu krajach w Europie i na świecie kwasem foliowym wzbogaca się pieczywo. Takiej praktyki niestety nie stosuje się jednak w Polsce. Kwas foliowy w ciąży ma najważniejsze znaczenie. Umożliwia on bowiem rozwój układu nerwowego u dziecka i zamknięcie się cewy nerwowej. Jego niedobór w diecie kobiety ciężarnej może być fatalny w skutkach. Przyjmowanie tej witaminy przez kobiety niebędące w ciąży jest również istotne ze względu na to, że bardzo często kobieta w pierwszym okresie ciąży sama nie jest świadoma tego, iż w jej organizmie rozwija się nowe życie.

Gdzie szukać witamin z grupy B?

Innymi witaminami z grupy B jest witamina B12 (kobalamina), która ma ogromne znaczenie w wytwarzaniu krwinek czerwonych, ale także witamina B6, oraz B5. Witaminy z grupy B można przyjmować w formie tabletek doustnych. Przede wszystkim należy jednak zadbać o prawidłową dietę. Odpowiednio zbilansowane żywienie powinno dostarczyć organizmowi wszystkich witamin w odpowiednich dawkach. Witaminy tej grupy występują obficie w podrobach takich jak wątroba oraz serce. Rośliny również mogą być bogatym źródłem witamin B. Zaliczamy tu rośliny strączkowe np. groch, bób i fasolę. Dodatkowo witamin tych nalezy szukać w orzechach, drożdżach, rybach oraz słoneczniku.
Zdowie jest stanem niezwykle pożądanym. Dbanie o nie wcale nie musi być trudne. Warto mieć na uwadze, że znaczenie kluczowe ma aktywność fizyczna, a także odpowiednio zbilansowana dieta.